Edward Top laat de tijd klinken
Nederlandse première A Life in a Day
Muziek maakt de tijd voelbaar, roept herinneringen op en zet een vertrouwde wereld in een ander licht. Op 14 november brengen het DoelenEnsemble en het Young DoelenEnsemble drie werken samen waarin het verleden en het heden elkaar ontmoeten: A Life in a Day van Edward Top, Visions at Sea van Joey Roukens en Max Richters Vivaldi’s The Four Seasons Recomposed. Tops compositie klinkt die avond voor het eerst in Nederland. Een dag – van ochtend tot en met nacht – vormt daarin de spiegel van een mensenleven. In gesprek vertelt Top over de inspiratie achter zijn werk, zijn muzikale taal en de bijzondere band met zijn Nederlandse thuis.
In A Life in a Day neemt Edward Top de luisteraar mee langs vier momenten: ochtend, middag, avond en nacht. Ze vormen niet alleen het verloop van een dag, maar zijn ook een metafoor voor de verschillende fasen van een mensenleven. Voor het idee liet Top zich inspireren door Vivaldi’s Vier Jaargetijden, een werk dat hij als violist vaak heeft gespeeld, en door Max Richters bewerking Recomposed. "Ik ben gefascineerd geraakt door Max Richters Recomposed-versie. Ik wilde zelf zoiets doen: een herkenbare muzikale taal, de barok, waar ik me als uitvoerder zo nauw mee verbonden heb gevoeld."
De vier delen hebben ieder een eigen karakter. In Ochtend ontwaakt de stad langzaam, waarna de muziek overgaat in de hectiek van het dagelijks leven. In Middag en Avond spelen ritme en verspringende maatsoorten een belangrijke rol. Top gebruikt canons om de complexiteit van alledag muzikaal vorm te geven. In Nacht vertraagt de tijd en verschuift de aandacht naar klank en experimentele speeltechnieken. "Muziek kan de tijd laten vertragen, versnellen, stilstaan. Je kunt zelfs terug in de tijd, door bijvoorbeeld een motief achterstevoren te spelen of het later in het stuk, als een herinnering, te laten terugkeren.”
Het onverwachte in het vertrouwde
In het eerste deel zijn duidelijke verwijzingen naar de barok te horen, maar de muziek neemt niet altijd de verwachte afslag. "Het bijzondere is dat de verwachting die wordt opgebouwd met zo’n verwijzende componeerstijl juist niet altijd wordt vervuld. Het element van het onverwachte dus.” Zelf wordt Top vooral geraakt door een langzaam gedeelte in Avond. "Het is een supergefocust moment van reflectie, een verdieping van ervaring, het stilstaan van tijd.” Hij vergelijkt de directheid ervan met een barokaria.
De Rotterdamse School en een eigen geluid
Top voelt zich verbonden met de Rotterdamse School. De Rotterdamse School is een muzikale stroming die zich in de tweede helft van de twintigste eeuw ontwikkelde rond componisten als Otto Ketting. In de jaren negentig probeerde hij samen met anderen verder vorm te geven aan dit gedachtegoed. “In verbinding met de Rotterdamse School is mijn muziek verankerd in een constant bewustzijn van een muzikale geschiedenis, en hoe ik daarop reageer in mijn eigen muziek in onze tijd. Dit betekent dat mijn stijl eclectisch is, en schijnbaar onverenigbare werelden - zoals de grote symfonische traditie, extreme metal, beeldende kunst en oosterse instrumenten - samenbrengt. Ik heb jarenlang in Oost-Azië gewoond, en ook daar heb ik iets van meegenomen in mijn muzikale stijl.”
Een verbinding tussen twee thuizen
De Nederlandse première heeft voor Top een bijzondere betekenis. De meeste uitvoeringen van zijn werk vonden de afgelopen vijftien jaar plaats in Canada (waar hij nu woonachtig is), de Verenigde Staten en Azië. "Er is een extra dimensie aan iedere uitvoering van je muziek in je geboortecultuur. Alsof het daar hoort te zijn. En het DoelenEnsemble heeft een speciale plaats in mijn hart."
De Nederlandse uitvoering vormt voor Top een verbinding tussen zijn twee thuizen: "Het werd in première gebracht door mijn Canadese vrienden en collega’s vorig jaar, en zal nu door (en voor) mijn Nederlandse vrienden gespeeld worden.”
