Geschiedenis in vogelvlucht

In 2016 vierden we ons vijftigjarig jubileum in het huidige gebouw, maar de traditie van een concertgebouw met de naam de Doelen in Rotterdam gaat terug tot 1697. De mooiste, persoonlijke verhalen over 50 jaar de Doelen zijn terug te lezen op ons online Doelengeheugen.
 

Een concerthuis met wortels in de Middeleeuwen

De traditie van een concertgebouw met de naam de Doelen gaat terug tot in de zeventiende eeuw, toen na 1680 regelmatig door een orkest van stadsmuzikanten openbare concerten werden gegeven in 'De Doele' aan het Haagscheveer, dicht bij de Delftsche Poort. Dit gebouw verving sinds 1622 de daarvoor bestaande 'St. Joris Doele', die vanaf de Middeleeuwen de sociëteit was geweest van het gilde van de voetboogschutters. De Doele was dus de plek waar men op 'doelen' oefende in het boogschieten en waar men zich na gedane arbeid overgaf aan de geneugten van drank en muziek van rondtrekkende muzikanten, om over andere zaken maar niet te spreken. In 1697 kreeg 'de Doele' officieel toestemming van het stadsbestuur om openbare concerten te geven, onder de voorwaard dat de concerten "geschiede zonder de minste aanstotelijkheid off eenige drank zal mogen genuttigd werden".

Doelen op de Coolsingel

In 1844 werd de 'Groote Doelezaal' aan de Coolsingel geopend ter vervanging van 'De Doele' aan het Haagscheveer. Na een kleine honderd jaar intensief gebruik als concertgebouw, maar nook als zaal voor feesten en partijen, moest deze zaal wegens bouwvalligheid in 1930 worden gesloten. De nieuwe Doelenzaal die in 1934 in gebruik werd genomen, werd in mei 1940 bij het bombardement van Rotterdam verwoest.

Het huidige gebouw

Op 9 juli 1962 sloeg Eduard Flipse de eerste paal van het huidige gebouw: een ontwerp van de architecten E.H. en H.M. Kraaijvanger en R.H. Fledderus. Op 18 mei 1966 werd Concert- en congresgebouw de Doelen geopend en kon de tot in de 17e eeuw teruggaande traditie van een Rotterdams concertgebouw met de naam 'de Doelen' weer in ere worden hersteld. Het bombardement van mei 1940 vernietigde niet alleen de historische kern van Rotterdam, maar ook een bloeiend, veelzijdig en internationaal muziekleven. Voor de officiële opening werd het gebouw in de omgang 'Rotterdams Concertgebouw' genoemd – zeer tegen de zin van het Amsterdams Concertgebouw. Het gemeentebestuur koos op 19 juni 1965 voor de naam 'de Doelen’, ook omdat het vanaf het gemeenteraadsbesluit in 1955, waarin tot de bouw besloten werd, steeds duidelijk was dat het een concert- én congresgebouw moest zijn.
Lees op ons Doelengeheugen meer over de opening van de Doelen en bekijk unieke foto's van de openingsdag.

Veel belangstelling voor kroonstuk van de wederopbouw

De officiële opening in 1966 vond plaats op 18 mei, de jaarlijkse viering van Opbouwdag. Die datum herinnerde aan de opdracht van het stadsbestuur aan stadsarchitect Witteveen om een nieuwe stad te ontwerpen - vier dagen al na het bombardement op 14 mei 1940. Die doortastendheid was tekenend voor de wederopbouwtijd, waarin alle aandacht ging naar wonen en werken. Jaarlijks werden op Opbouwdag nieuwe gebouwen, havenkades en woonflats feestelijk geopend. Dat Opbouwdag 1966 in het teken stond van de opening van een cultuurplateis als de Doelen (en van de ondergrondse Schouwburgpleingarage, een noviteit van de eerste orde!) werd gevoeld als een bekroning van de wederopbouw.
Tegen de aanvankelijke verwachtingen in bleek er van de kant van het publiek een zo grote belangstelling te bestaan voor de concerten in de Doelen dat men in het land al snel ging spreken van het zogenaamde 'Doeleneffect' als variant op de bekende economische wet: 'aanbod schept vraag'. De akoestiek van de Grote Zaal werd vanaf het eerste begin alom geroemd. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest kon zich ontplooien, op relatief grote schaal konden andere muziekvormen van kamermuziek tot jazz en pop goed gedijen en het concertpubliek groeide in een paar jaar naar een omvang die bijna vier keer zo groot was als voor de totstandkoming van de Doelen.

Altijd in beweging

In de loop der jaren vonden vele verbouwingen en andere aanpassingen aan en in het gebouw plaats. Zo vertrok de Centrale Discotheek uit het gebouw en veranderden de horecavoorzieningen aan het Schouwburgplein. De eerste écht grote wijziging was pas in 1997 toen de ietwat kille Kleine Zaal werd veranderd in een zaal die door de internationale muziekgemeenschap wordt beschouwd als akoestisch een van de mooiste van heel Europa. Lees hier alles over andere grootscheepse verbouwingen en wijzigingen in dit gebouw.
 

 

Winkelmandje

U heeft geen concerten in uw winkelmandje.

Er is iets misgegaan met het laden van dit evenement. Probeer het later nogmaals.