Bachs Matthäus

over de Matthäus-Passion 

Johann Sebastian Bach (1685 – 1750) componeerde de Matthäus-Passion voor de kerkdienst op Goede Vrijdag in de Thomaskirche op 11 april 1727. De compositie volgt het lijdens- en sterfverhaal van Jezus. De recitatieven komen uit het Evangelie volgens Matthaüs. De teksten van de aria’s zijn geschreven door de vaste tekstschrijver van Bach, Picander (het pseudoniem voor de Duitse dichter en librettist Christian Friedrich Henrici).  

herontdekking door Mendelssohn

Na de eerste uitvoering volgden nog drie uitvoeringen tijdens Bachs leven. Na zijn overlijden werd het stuk lange tijd vergeten. 100 jaar later blies Felix Mendelssohn Bartholdy de Matthäus-Passion nieuw leven in. Op 11 maart 1829 voerde hij een ingekorte versie uit met de Singakademie in Berlijn. Mede door Mendelssohns inspanningen werd Bachs muziek steeds meer uitgevoerd. Rond 1900 was de Matthäus-Passion een vast onderdeel van het concertrepertoire geworden. 

Fragment uit het "Netschrift" van de Matthäus-Passion van J.S. Bach, uit de Koninklijke Bibliotheek in Berlijn

de Nederlandse traditie 

In 1870 werd de Matthäus-Passion voor het eerst in Nederland uitgevoerd door Toonkunst Rotterdam onder leiding van Woldemar Bargiel. Niet geheel toevallig, want Bargiel was een leerling van Mendelssohn en bracht de partituur mee uit Duitsland. Deze eerste uitvoering was de aftrap van de Matthäus-traditie in Nederland. Op 8 april 1899 voerde Willem Mengelberg de Matthäus voor het eerst op met het Concertgebouworkest, wat een jaarlijkse traditie werd. Beroemd is ook de uitvoering van de Nederlandse Bachvereniging in de Grote Kerk van Naarden. Die jaarlijkse traditie begon op 14 april 1922, een evenement waarbij vaak leden van het kabinet en andere hoogwaardigheidsbekleders aanwezig zijn. 

online initiatieven 

Van de traditionele uitvoeringen in kerken tot de meezing-Matthäus, inmiddels is de uitvoering van dit meesterwerk van Bach dé Nederlandse traditie in de passietijd. Zes keer stond de Matthäus-Passion op het programma in de Doelen. Maar geen van deze concerten kon doorgaan in de huidige omstandigheden. Gelukkig zijn er online een aantal initiatieven te vinden om de compositie toch te beluisteren vanuit huis. Hieronder twee voorbeelden van gezelschappen die anders bij ons in huis hadden gestaan: 
 
De Nederlandse Bachvereniging heeft online uitgepakt met een hele pagina over de Matthäus-Passion met toelichtingen, documentaires en diverse uitvoeringen.
 
Beluister ook deze video van de artistiek leider Nederlandse Bachvereniging Shunske Sato. Met behulp van verschillende opnames speelt hij in zijn eentje een prachtige versie van Erbarme dich: 


 
Toonkunst Rotterdam had een megaproject op touw gezet om te vieren dat het dit jaar 150 jaar geleden is dat zij de Matthäus-Passion voor het eerst in Nederland uitvoerden. De kick off van dit project op Rotterdam Centraal Station heeft nog plaatsgevonden, helaas de rest niet. Toch leuk om even een stukje te horen van deze kick off via RTV Rijnmond.
 

cookies

We gebruiken cookies om uw bezoek aan deze website zo plezierig mogelijk te maken. We onthouden bijvoorbeeld uw persoonlijke instellingen. Ook gebruiken we Google Analytics om inzage te krijgen in de gebruiksvriendelijkheid van de website en deze vervolgens te kunnen verbeteren. meer informatie…

cookie instellingen