De Baltische roots-elektronica van Maarja Nuut

Vr 22 september 2017

Maarja Nuut. Haar naam zingt rond in zowel folk-, jazz-, wereldmuziek- als popkringen. Maar wie is zij nou eigenlijk? De Estse violiste en vocaliste heeft een klassieke achtergrond, studeerde muziek in India en dook daarna de volksmuziek-archieven van haar thuisland in. Gecombineerd met haar grote liefde voor elektronische muziek resulteerde dit alles in een unieke mix, waarmee de 31-jarige artieste nu de wereld verovert. Vrijdag 27 oktober staat ze met haar eigen klankwereld in de Doelen.

Het lijkt erop dat dit echt jouw moment is. Hoe beleef je dat?
‘Ik probeer er niet teveel aan te denken. Wat ik tracht is gewoon elke avond het podium op gaan, dat is het belangrijkste. En ook het meest uitdagende, als je zoveel speelt als ik. Ik probeer elke keer weer oprecht te zijn naar mezelf toe en naar anderen.’

Op wat voor podia speel je het meest?
‘Ik speel op de meest uiteenlopende podia en festivals. Echt héél divers. Er zijn niet alleen grote verschillen tussen de landen en culturen waar ik speel, maar zelfs binnen dezelfde stad. Vorige maand speelde ik in het Wiener Konzerthaus. Vanaf het podium keek ik de zaal in en zag ik al die keurige, goed geklede mensen. Ik bedacht me: zouden die mensen weten dat ik twee dagen geleden een punk-club stond op te zwepen? En dat ik het weekend daarvoor negen uur lang stond te raven op een techno-feest?’

Je zingt, speelt viool en hebt een ingenieus systeem om live diverse lagen op te nemen en met jezelf te improviseren. Hoe ben je tot deze vorm gekomen?
‘Van kleins af aan ben ik geobsedeerd door herhaling. Ik hoorde het tikken van de oude wandklok in mijn oma’s huis en hoorde er een ritme in. Ook als ik een liedje leuk vond dan moest dat op ‘repeat’. Toen ik na mijn klassieke opleiding, mijn reis naar India en mijn onderzoek naar Estse volksmuziek mijn eigen geluid moest gaan vinden, lag het voor de hand om er iets mee te doen. Een vriend van mij had een looper waarmee ik ging experimenteren. Maar ik vond het niet interessant om simpele loops te maken en over elkaar heen te leggen. Wat ik mezelf aanleerde was om ingewikkelde patronen te creëren door bijvoorbeeld een laag van 17 beats over een laag met 27 beats heen te leggen. Die komen na een aantal maten weer ‘bij elkaar’, maar dat kan minuten duren. Er is dus wel een patroon, je voelt een systeem, maar je kunt er je vinger niet op leggen. En zo verras ik mezelf ook elke keer.’

Je klinkt als een techno producer.
‘Haha. Ik luister er ook veel naar. Laatst was ik oude Britse techno aan het luisteren. Ik werd me bewust van de overeenkomsten tussen die muziek en de flat foot waltz uit Estland: die bestaat ook uit minimalistische patronen die steeds verschuiven waardoor dansers in een soort trance raken. Dat is universeel, of het nou volksdansmuziek is of elektronica: uiteindelijk is iedereen toch steeds op zoek naar dat pulserende ritme. Die overlapgebieden houden me heel erg bezig. En soms vind ik veel meer overeenkomsten met artiesten uit andere velden dan met volksmusici.’

Hoe zou je jezelf als artiest omschrijven?
‘Ik geef mezelf liever geen etiket. Maar mensen hebben duidelijkheid nodig, willen graag labels plakken. Een tijd geleden werd ik door de ene krant aangekondigd als folk-violiste en door de andere als techno-violiste - voor een en hetzelfde concert! Ik word ook met de meest uiteenlopende mensen vergeleken, van elektronische artiesten en Scandinavische folkmusici tot de Tsjechische violiste Iva Bittova, componist Philip Glass en indie-bands.’

Wij vinden jouw muziek echt muziek ‘anno nu’, zonder grenzen of beperkingen. Hoe zie jij dat?
‘Dank je voor het compliment! Mijn eerste showcase was op wereldmuziekbeurs Womex. Journalisten bleven maar vragen naar de bijzonderheid van Estse volksmuziek. Ik was in de war, want ik maak geen volksmuziek. Ja, het is mijn muzikale idioom, maar ik gebruik het – naast al mijn andere invloeden, zoals de klassieke muziek en de Hindustaanse muziek - om iets heel eigens te maken. Ik gebruik onderwerpen die universeel zijn. Iedereen heeft dezelfde problemen, of je nu in Nieuw Zeeland woont of in Estland.’

Wat zijn die onderwerpen?
‘Ik dacht altijd dat ik geen politieke muziek maakte, maar ik kwam erachter dat dat onmogelijk is: je hebt als publiek figuur toch een verantwoordelijkheid. Maar ik wil niet het podium op gaan en dingen heel zwart wit verwoorden. Dus ik probeer het in verhalen, of ik stel vragen. Sommige verhalen zijn heel ‘zwart’, er is bloed, moord… er zijn oude mythen en sprookjes, er is wat poëzie. En dan is er ook nog een grijs gebied waarin ik vragen stel. Er zijn zoveel vragen in dit leven: je ratio zegt het één, je hart het andere, de maatschappij weer iets anders. Dat soort dingen intrigeren me heel erg.’

Maarja Nuut: Vernieuwende folk
Club Doelen

Vrijdag 27 oktober, 20.30 uur

Voor muziekjournalist Bas Springer van MixedWorldMusic was de cd Une Meeles van Maarja Nuut de beste plaat van 2016.

Nieuws

Winkelmandje

U heeft geen concerten in uw winkelmandje.

Er is iets misgegaan met het laden van dit evenement. Probeer het later nogmaals.