GESCHIEDENIS VAN DE DOELEN

De traditie van een concertgebouw met de naam de Doelen gaat terug tot in de zeventiende eeuw, toen na 1680 regelmatig door een orkest van stadsmuzikanten openbare concerten werden gegeven in 'De Doele' aan het Haagscheveer, dicht bij de Delftsche Poort. Dit gebouw verving sinds 1622 de daarvoor bestaande 'St. Joris Doele', die vanaf de Middeleeuwen de sociëteit was geweest van het gilde van de voetboogschutters. De Doele was dus de plek waar men op 'doelen' oefende in het boogschieten en waar men zich na gedane arbeid overgaf aan de geneugten van drank en muziek van rondtrekkende muzikanten, om over andere zaken maar niet te spreken.

Doelen op de Coolsingel

In 1844 werd de 'Groote Doelezaal' aan de Coolsingel geopend ter vervanging van 'De Doele' aan het Haagscheveer. Na een kleine honderd jaar intensief gebruik als concertgebouw, maar net als de huidige Doelen ook als zaal voor feesten en partijen, moest deze zaal wegens bouwvalligheid in 1930 worden gesloten. De nieuwe Doelenzaal die in 1934 in gebruik werd genomen, werd in mei 1940 bij het bombardement van Rotterdam verwoest.

Huidige gebouw

Op 9 juli 1962 slaat Eduard Flipse de eerste paal van het huidige gebouw, ontworpen door de architecten E.H. en H.M. Kraaijvanger en R.H. Fledderus. Op 18 mei 1966 werd Concert- en congresgebouw de Doelen geopend en kon de tot in de 17e eeuw teruggaande traditie van een Rotterdams concertgebouw met de naam 'de Doelen' weer in ere worden hersteld. Het bombardement van mei 1940 vernietigde niet alleen de historische kern van Rotterdam, maar ook een bloeiend en veelzijdig muziekleven, dat in de vorige eeuw dat van Den Haag, maar zelfs ook gedurende enige tijd dat van Amsterdam in de schaduw stelde. Voor de officiële opening werd het gebouw in de omgang 'Rotterdams Concertgebouw' genoemd. Zeer tegen de zin van het Amsterdams Concertgebouw. Het gemeentebestuur koos op 19 juni 1965 voor de naam 'de Doelen'. De akoestiek van het gebouw wordt alom geroemd.

Veel belangstelling voor monument van wederopbouw

De bouw van de Doelen vormde een bekroning van de wederopbouw in de eerste twintig jaar na de oorlog en de feitelijke opening was niet zonder reden gepland op 18 mei, toentertijd de traditionele opbouwdag. Tegen de aanvankelijke verwachtingen in bleek er van de kant van het publiek een zo grote belangstelling te bestaan voor de concerten in de Doelen dat men in het land al snel ging spreken van het zogenaamde 'Doeleneffect' als variant op de bekende economische wet: 'aanbod schept vraag'. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest kon zich ontplooien, op relatief grote schaal konden andere muziekvormen van kamermuziek tot pop goed gedijen en het concertpubliek groeide in een paar jaar naar een omvang die bijna vier keer zo groot was als voor de totstandkoming van de Doelen.

Einde aan groeimogelijkheden reden voor uitbreiding

Omdat tegelijkertijd ook de congresfunctie sterk groeide, ontstond tegen het einde van de jaren tachtig een situatie waarin zowel voor de concert- als de congresfunctie de grenzen aan de groei-mogelijkheden in zicht kwamen. Begin jaren negentig begon de Doelen met zo'n 600 concerten en ongeveer 1000 aan de congresfunctie toe te rekenen activiteiten per jaar respectievelijk ongeveer 450.000 en 200.000 bezoeken te tellen en kwam vanuit fysieke begrenzingen óf stilstand óf uitbreiding aan de orde. Voor het laatste is gekozen en de oplevering van een nieuw congres-complex in 2000, ontworpen door de architect Jan Hoogstad, geeft de Grote Zaal en Jurriaanse Zaal hun primaire functie van concertzaal terug en voorziet in groeipotentieel voor de Doelen, als concert- én congresgebouw.

De Doelen zelfstandig met nieuwe ambities

Op 1 januari 2006 werd de Doelen een zelfstandige Stichting. Tot die tijd was het een Gemeentelijke Dienst. In datzelfde jaar werd ook het veertig jarige jubileum gevierd met twee bijzondere concerten. Een van de eerste grote projecten van de jonge stichting is de voorbereiding van een renovatie van de Grote Zaal. In de zomer van 2009 staat deze grote ingreep op de agenda. Ook is er een beleidsplan opgesteld met nieuwe en uitgebreide ambities.